Chặng đường từ khoảng 1000 lên 1500 điểm (theo thang điểm của các trang cờ online hoặc giải phong trào) là chặng mà rất nhiều người chơi bị kẹt. Ở mức 1000, bạn đã biết luật, biết nguyên tắc khai cuộc, thắng được người mới. Nhưng bạn vẫn hay thua vì một nước đi vội, và các ván thắng thường đến từ việc đối phương sai trước.
Lên 1500 không đòi hỏi học thuộc khai cuộc hay đọc sách chiến lược dày. Nó đòi hỏi bốn kỹ năng cụ thể, luyện đều đặn. Lưu ý: điểm số ở mỗi trang khác nhau, nên các con số ở đây chỉ là mốc tương đối. Xem thêm hệ số Elo là gì.
Người chơi khoảng 1000 thường thua vì đâu
Nếu xem lại mười ván thua ở mức này, bạn thường thấy:
- Để quân bị treo: đi một nước mà quên quân mình không được bảo vệ.
- Không thấy đòn hai nước của đối phương: bắt đôi bằng Mã, ghim, chiếu hết hàng cuối.
- Không kết thúc được thế thắng: hơn quân mà vẫn hoà hoặc thua.
- Hết giờ hoặc đi vội trong cờ nhanh.
Bốn điểm này cũng chính là bốn kỹ năng cần luyện.
Bốn kỹ năng tạo khác biệt
1. Thói quen kiểm tra an toàn
Trước mỗi nước: đối phương vừa doạ gì? Nước của mình có để quân nào bị ăn không mất gì không? Chỉ riêng thói quen này đã giúp giảm đáng kể số ván thua ở mức 1000. Hãy tập cho tới khi hai câu hỏi này bật ra tự nhiên trước mỗi nước.
2. Chiến thuật hai ba nước
Nhận ra ngay các mẫu: bắt đôi, ghim, xiên, tấn công mở, chiếu hết hàng cuối. Ở mức này, số lượng bài tập giải đúng quan trọng hơn độ khó. Mỗi ngày mười lăm tới hai mươi phút, giải chậm và chắc.
3. Tàn cuộc cơ bản
Biết chắc chắn:
- Chiếu hết bằng Hậu và Vua, bằng Xe và Vua, không bị pat.
- Vua và Tốt đấu Vua: quy tắc ô vuông, thế đối Vua.
- Nguyên tắc tàn cuộc Xe: Xe hoạt động, Xe sau Tốt thông.
Tàn cuộc là nơi người mức 1000 để tuột nhiều điểm nhất, và cũng là nơi học nhanh nhất vì kiến thức cố định.
4. Xem lại ván thua
Sau mỗi ván thua, tìm một nước sai lớn nhất và hiểu vì sao. Không cần phân tích cả ván. Làm đều đặn điều này là cách nhanh nhất biết mình cần luyện gì.
Lịch học mỗi tuần gợi ý
Với khoảng bốn tới năm giờ mỗi tuần:
| Hoạt động | Thời gian mỗi tuần | Ghi chú |
|---|---|---|
| Bài tập chiến thuật | 1,5–2 giờ | Chia nhỏ mỗi ngày 15–20 phút |
| Chơi ván chậm | 1,5 giờ | Thể thức 10+5 trở lên, 4–6 ván |
| Xem lại ván thua | 45 phút | Mỗi ván 5–10 phút, tìm một nước sai |
| Tàn cuộc | 30–45 phút | Một chủ đề mỗi tuần |
| Khai cuộc | 15 phút | Chỉ xem lại những khai cuộc bạn vừa gặp |
Để ý: khai cuộc chiếm ít thời gian nhất. Ở mức này, ván cờ gần như không bao giờ quyết định ở khai cuộc nếu bạn theo đúng nguyên tắc. Lịch học tổng quát hơn có trong bài lộ trình học cờ vua từ con số không.
Mốc kiểm tra dọc đường
Thay vì chỉ nhìn điểm số, hãy kiểm tra các mốc kỹ năng sau mỗi tháng:
Sau tháng 1:
- Số ván thua vì để quân bị treo giảm rõ.
- Chiếu hết bằng Xe và Vua trong thời gian hợp lý mà không bị pat.
Sau tháng 2:
- Giải đúng phần lớn bài tập chiến thuật hai nước.
- Mỗi ván thua, tự tìm được nước sai trước khi xem máy.
Sau tháng 3:
- Thắng được máy ở mức trung bình khá thường xuyên trên bàn cờ của trang.
- Biết quy tắc ô vuông và thế đối Vua, áp dụng được trong ván.
Nếu đạt các mốc này, điểm số thường sẽ theo sau.
Một tuần mẫu cho người đi làm
Nếu bạn chỉ có buổi tối rảnh, một tuần có thể trông như sau:
- Thứ Hai, Tư, Sáu: 20 phút bài tập chiến thuật.
- Thứ Ba, Năm: một ván chậm với máy hoặc với người, rồi 10 phút xem lại.
- Thứ Bảy: 30 phút một chủ đề tàn cuộc, thêm một ván chậm.
- Chủ nhật: nghỉ, hoặc chơi vài ván cho vui.
Tổng cộng khoảng bốn giờ, đủ để tiến bộ đều nếu duy trì được nhiều tuần liền.
Những sai lầm làm chậm chặng này
Học khai cuộc quá nhiều. Thuộc hai mươi nước Sicilian không giúp gì nếu bạn vẫn để Mã bị bắt đôi ở nước thứ mười hai.
Chơi quá nhiều cờ chớp. Cờ chớp làm thói quen xấu lặp lại nhanh hơn. Ở chặng này, ván chậm có giá trị hơn nhiều.
Không xem lại ván. Chơi một trăm ván không xem lại thì cùng một lỗi lặp lại một trăm lần.
Nản khi điểm chững. Điểm số lên xuống là bình thường. Nhìn vào mốc kỹ năng thay vì con số từng ngày.
Khi nào cần người hướng dẫn
Chặng này hoàn toàn tự học được. Nhưng một huấn luyện viên hoặc bạn chơi mạnh hơn giúp ích khi:
- Bạn không tự tìm ra được mình hay sai ở đâu.
- Bạn cần người xem ván và chỉ ra thói quen xấu.
- Bạn chuẩn bị đi giải và cần luyện chuyên sâu.
Xem thêm các bài trong mục huấn luyện viên và khi nào cần huấn luyện viên.
Câu hỏi thường gặp
Lên từ 1000 tới 1500 mất bao lâu?
Tuỳ thời gian luyện và cách luyện. Với lịch học đều như trên, nhiều người thấy tiến bộ rõ sau vài tháng. Không có con số chung cho mọi người.
Có cần học khai cuộc ở chặng này không?
Chỉ cần nắm nguyên tắc và vài nước đầu của khai cuộc bạn hay chơi. Thời gian nên dành cho chiến thuật và tàn cuộc.
Chơi online nhiều có giúp lên điểm không?
Chỉ khi bạn chơi ván đủ chậm và xem lại ván thua. Chơi nhiều ván nhanh mà không xem lại thì thường chững lại.
Điểm 1500 online có bằng 1500 Elo FIDE không?
Không. Mỗi hệ thống có cách tính và cộng đồng người chơi khác nhau, nên không so sánh trực tiếp được.
Luyện đều mà điểm vẫn không lên thì sao?
Kiểm tra lại cách luyện: có xem lại ván thua không, bài tập có vừa sức không, có chơi quá nhiều cờ nhanh không. Đôi khi cần một người khác nhìn vào ván để chỉ ra điểm yếu.
