"Con em được 1400 trên mạng thì Elo thật là bao nhiêu?" — câu hỏi này phụ huynh và người chơi hỏi rất thường xuyên. Câu trả lời ngắn: không đổi được trực tiếp. Câu trả lời dài hơn giải thích vì sao, và giúp bạn biết nên quan tâm con số nào cho mục đích nào.
Nếu chưa rõ hệ số Elo là gì, đọc trước bài hệ số Elo là gì.
Elo FIDE là gì
FIDE (Liên đoàn Cờ vua Thế giới) duy trì hệ thống xếp hạng chính thức cho các ván đấu ở những giải được đăng ký tính điểm với FIDE. Một vài đặc điểm:
- Chỉ tính các ván đấu trực tiếp trên bàn cờ thật, ở giải được FIDE công nhận tính điểm.
- Có các bảng xếp hạng riêng cho cờ tiêu chuẩn (ván dài), cờ nhanh và cờ chớp.
- Người chơi cần thi đấu đủ số ván ở giải tính điểm mới có điểm chính thức lần đầu.
- Quy định chi tiết (điểm sàn, số ván tối thiểu, hệ số thay đổi) do FIDE ban hành và có thể thay đổi theo thời gian. Muốn biết chính xác, hãy hỏi liên đoàn cờ địa phương hoặc ban tổ chức giải.
Elo FIDE cũng là cơ sở cho các danh hiệu như Kiện tướng. Xem thêm bài danh hiệu cờ vua.
Điểm online là gì
Mỗi trang chơi cờ online tự tính điểm cho người chơi trên trang đó. Nhiều trang dùng hệ Glicko hoặc biến thể của nó — một hệ tương tự Elo nhưng có thêm yếu tố độ tin cậy: người mới hoặc người lâu không chơi thì điểm thay đổi mạnh hơn.
Đặc điểm:
- Tính mọi ván được xếp hạng trên trang, thường có rất nhiều ván mỗi ngày.
- Có điểm riêng cho từng thể thức: cờ siêu chớp, cờ chớp, cờ nhanh, cờ chậm.
- Điểm khởi đầu và cách tính do từng trang tự quyết.
Vì sao không đổi qua lại được
Điểm số chỉ có ý nghĩa so với những người cùng hệ thống: nó cho biết bạn đứng ở đâu so với những người khác trong cùng cộng đồng, cùng cách tính. Khi cộng đồng và cách tính khác nhau, cùng một con số mang ý nghĩa khác.
| Yếu tố | Elo FIDE | Điểm online |
|---|---|---|
| Ai được tính | Người chơi ở giải FIDE tính điểm | Mọi người chơi trên trang |
| Điều kiện chơi | Bàn cờ thật, có trọng tài | Màn hình, ở nhà |
| Số ván | Ít, cách nhau lâu | Rất nhiều, liên tục |
| Công thức | Elo theo quy định FIDE | Tuỳ trang, thường là Glicko |
| Điểm khởi đầu | Theo kết quả các ván đầu | Do trang đặt sẵn |
Vì những khác biệt này, không có công thức đổi chính xác. Các bảng quy đổi trên mạng chỉ là ước lượng thô, dựa trên một nhóm người chơi có cả hai loại điểm, và sai số có thể rất lớn với từng người.
Mỗi con số nói gì
Điểm online cho biết bạn đang ở đâu so với cộng đồng trên trang đó, ở thể thức đó. Nó thay đổi nhanh, phản ánh phong độ gần đây.
Elo FIDE cho biết kết quả thi đấu chính thức của bạn, trong điều kiện chuẩn: bàn cờ thật, đồng hồ, trọng tài, không trợ giúp. Nó thay đổi chậm hơn và ổn định hơn.
Một người có thể mạnh online hơn thi đấu trực tiếp (quen màn hình, phản xạ nhanh), hoặc ngược lại (quen bàn cờ thật, chơi tốt ở ván dài). Cả hai con số đều thật, chỉ là đo những điều hơi khác nhau.
Nên quan tâm con số nào
Nếu chơi vui và muốn tiến bộ: điểm online ở thể thức chậm là đủ, và nên nhìn xu hướng qua nhiều tuần, không nhìn từng ván. Chỉ so với chính mình.
Nếu muốn thi đấu chính thức: Elo FIDE là con số được công nhận. Để có nó, bạn cần tham gia các giải tính điểm FIDE. Liên đoàn cờ địa phương hoặc câu lạc bộ sẽ biết lịch các giải này. Xem tìm câu lạc bộ.
Với phụ huynh: đừng quá bận tâm tới con số của con, nhất là giai đoạn đầu. Con số dao động là bình thường. Dấu hiệu tiến bộ đáng tin hơn là con ít mất quân vô lý hơn, tự tìm được lỗi khi xem lại ván, và vẫn thích chơi.
Những hiểu lầm hay gặp
"Điểm online cao thì đi giải chắc thắng." Không hẳn. Giải trực tiếp có áp lực, đồng hồ thật, ghi biên bản, và ván dài hơn nhiều người quen.
"Không có Elo FIDE là không biết chơi." Phần lớn người chơi cờ trên thế giới không có Elo FIDE, đơn giản vì họ không đi giải tính điểm.
"Điểm tụt nghĩa là mình chơi kém đi." Điểm dao động quanh trình độ thật là bình thường. Nhìn xu hướng dài hạn.
Khi con muốn đi giải có tính điểm
Nếu con bạn đã chơi online khá và muốn thử giải chính thức, hãy bắt đầu từ giải phong trào, giải câu lạc bộ — những giải ít áp lực, giúp con quen với đồng hồ, ghi biên bản và không khí thi đấu thật. Khi con đã quen, mới tính tới giải có tính điểm chính thức. Bài lần đầu đi giải và chuẩn bị trước giải có hướng dẫn chi tiết.
Luyện tập không áp lực điểm số
Khi muốn luyện một khai cuộc mới hay tập thói quen kiểm tra đe doạ mà không lo mất điểm, chơi với máy là lựa chọn tốt. Bàn cờ trên trang này không có xếp hạng, có năm mức và phần xem lại chỉ ra nước sai lớn nhất sau mỗi ván.
Câu hỏi thường gặp
1500 online tương đương bao nhiêu Elo FIDE?
Không có con số tương đương chính xác. Các bảng quy đổi chỉ là ước lượng thô và có thể lệch nhiều với từng người.
Làm sao để có Elo FIDE?
Tham gia các giải được đăng ký tính điểm với FIDE và thi đấu đủ số ván theo quy định. Hỏi liên đoàn cờ địa phương hoặc ban tổ chức giải để biết chi tiết hiện hành.
Điểm cờ chớp và cờ chậm online khác nhau có bình thường không?
Hoàn toàn bình thường. Mỗi thể thức đòi hỏi kỹ năng khác nhau và được tính điểm riêng.
Trẻ có cần Elo FIDE không?
Không bắt buộc. Chỉ cần khi trẻ muốn thi đấu ở các giải chính thức. Với phần lớn trẻ, chơi vui và tiến bộ đều đặn quan trọng hơn con số.
Vì sao Elo FIDE thay đổi chậm?
Vì số ván ít và mỗi ván có trọng số theo quy định. Điểm online thay đổi nhanh hơn vì có nhiều ván và hệ tính khác.
